خانه / بورس و سهام / خرید اعتباری سهام چگونه است ؟ اعتباردهي در بورس یک شمشیر دو لبه است

خرید اعتباری سهام چگونه است ؟ اعتباردهي در بورس یک شمشیر دو لبه است

 متوليان بازار سرمايه همواره طي دو ماه اخير رفتارهاي بازار را طبيعي دانسته و در هر مصاحبه‌اي كه انجام دادند، ذات بازار را عامل تغييرات در شاخص اعلام كردند.

طي اين مدت مسوولان سازمان برخلاف گفته‌ها به دنبال راهكارهايي بودند كه مستقيم يا غيرمستقيم از بازار حمايت كنند، اما سوال اينجا است كه آيا در اين بين فكري هم به حال سهامداران جزء بازار كرده‌اند يا خير؟
بازار طي دو ماهه اخير تقريبا نزول يكدستي را از سر گذراند و روزهاي مثبت در آن انگشت‌شمار بود، اما در روزهايي كه بازار روند رو به رشدي را تجربه مي‌كرد نيز در پايان هر ماه با افزايش عرضه روبه‌رو مي‌شد كه سهامداران جزء بيشتر اين عرضه‌ها را به تسويه حساب اعتباري‌هاي بازار ربط مي‌دادند. در اين بين سرمايه‌گذاراني كه سرمايه اندكي دارند، نمي‌توانند اين اعتبارات را دريافت كنند، چراكه همواره از رانت‌هاي اطلاعاتي و كسب سودهاي آنچناني دور هستند و تنها در عرضه‌هاي سنگين كه منجر به منفي شدن سهامشان مي‌شد شريك مشتريان اعتباري كارگزاري‌ها بودند.
هرچند هفته گذشته هيات مديره سازمان اصلاح دستورالعمل معاملات اعتباري را در دستور كار خود قرار داد تا در چارچوب مصوبه جديد برخي از مشتريان كارگزاري‌ها بتوانند، اعتباري بيشتر از قبل دريافت كنند، بلكه با اين تصميم حجم معاملات و عمق بازار بيشتر شود و بورس روند روبه رشدي را در پيش گيرد، اما اين تصميم تنها براي سهامداراني كه توانايي دريافت اين اعتبارات را دارند بسيار مناسب است. اما سوال اينجاست كه سازمان براي دور كردن سهامداران جزء از نگراني ناشي از عرضه‌هاي پايان ماه نيز تدبيري انديشيده است يا خير؟
معايب و محاسن افزايش سقف اعتبارات
اين طرح در حالت كلي طرح مناسب و كارآيي است، به شرطي كه با تبعيض همراه نباشد.
بهروز شهدايي، كارشناس بازار سرمايه در ادامه مطلب فوق گفت: اين تبعيض زماني خودنمايي مي‌كند كه هدف جذب آحاد مردم براي منتفع شدن از محاسن بازار سرمايه نباشد، بلكه هدف جذب سهامداران و سرمايه‌داران بزرگ است. البته درخصوص اين تبعيض سازمان بايد پاسخگو باشد.»
وي همچنين افزود: وضعيتي كه بازار اين روزها از سر گذراند، نشان داد كه خيري از سهامداران حقوقي به بازار در شرايط بحران نخواهد رسيد و آنچه طي اين دوره ريزش بازار خودنمايي كرد فشار فروش حقوقي‌ها به جاي حمايت از بازار بود.
اين كارشناس بازار سرمايه اعتباردهي در بازار را به شمشير دو لبه تشبيه و اظهار کرد: «اين كار نياز به تخصص بالايي دارد؛ چراكه همان قدر كه ممكن است يك سهامدار از آن منتفع شود و كسب سود كند مي‌تواند با يك تصميم اشتباه در معامله، سرمايه و دارايي سهامدار را به باد دهد.
شهدايي ابراز اميدواري كرد كه اين سياست در بازار پايدار باشد و سازوكار مناسبي براي استفاده كليه سهامداران اعم از حقيقي يا حقوقي از اين اعتبارات در نظر گرفته شود، در غير اين صورت اين سهامدار حقيقي است كه ابتداي هر ماه با هجمه خريد در بازار روبه‌رو مي‌شود و به اميد كسب سود به صف‌هاي خريد مي‌پيوندد و در نهايت روزي سهم به او مي‌رسد كه صف‌هاي خريد براي تامين مالي اعتباري‌ها به صف فروش تبديل مي‌شود.
بار رواني تسويه حساب اعتباري‌ها بيشتر از حد است
فواد فتح‌اللهي از كارشناسان بازار سرمايه، افزايش سقف اعتبارات دريافتي توسط سهامداران را به نفع بازار دانست و گفت: «افزايش سقف اعتبارات مي‌تواند به بازار كمك كند، اما در صورتي كه سرمايه‌گذار الزام به تسويه در آخر ماه نداشته باشد، زیرا اگر قرار به تسويه در پايان هر ماه باشد سهامدار اين اعتبارات را نمي‌تواند در راستاي اهداف بلندمدت خود استفاده كند و مجبور به سفته‌بازي است. برخي از كارگزاري‌ها براي سهامداران اعتباري خود شرايطي را تعريف كرده‌اند كه اگر تا پيش از پايان ماه حساب خود را تسويه كنند از پرداخت كارمزد معاف و در غير اين صورت بايد كارمزد اعتباري را براساس نرخ سود بانكي بپردازند.
وي در ادامه افزود: بحث اعتبارات با سقف پايين مختص زماني بود كه اين طرح براي بازار تازگي داشت و هنوز ابعاد اين طرح براي بازار مشخص نبود و كارگزاران نيز در مراحل ابتدايي يادگيري فعاليت در اين حوزه بودند، اما امروز پس از گذشت زمان مي‌توانيم از اين طرح استفاده بهينه كنيم و اجازه دهيم، رونق گذشته به بازار برگردد.»
اين كارشناس بازار سرمايه درخصوص بحث عرضه‌هاي سنگين در پايان ماه براي تسويه اعتبارات اظهار کرد: بار منفي اين تسويه در بازار شايد به چند روز نرسد، اما آثار رواني اين طرح در بازار زياد است و هرچه به پايان ماه نزديك مي‌شويم اين اثر بيشتر نمود پيدا مي‌كند. بايد در اين خصوص فكري كرد و مي‌توان گفت راه‌حل اين مساله نيز تغيير در دستورالعمل است كه اجازه عدم تسويه در پايان ماه را به كارگزار و سهامدار بدهد.
فتح‌اللهي معتقد است بايد به اين اعتبارات مانند وام بانكي يا خط ذخيره اعتباري نگاه شود كه سرمايه‌گذار بلندمدت بتواند روي اين پول برنامه‌ريزي كند. اگر زمان تسويه اعتبارات طولاني‌تر شود؛ به عنوان مثال سه ماهه حتي سالانه اثر رواني منفي آن كمرنگ و آثار مثبت آن در بازار بيشتر ديده مي‌شود.
با افزايش اعتبارات صف‌هاي فروش جمع شد
سقف اعتبارات براي حل مشكلات فعلي بازار سرمايه افزايش داده شد.
محمدابراهيم قرباني فريد، مديرعامل كارگزاري سهام پژوهان شايان، با بيان مطلب فوق گفت: مديريت بازار با هماهنگي شوراي بورس براي رونق بازار اين طرح را اجرا كرد. دليل آن اين است كه شركت‌هاي سرمايه‌گذاري سرمايه بيشتري براي خريد در اختيار داشته باشند و روند معاملات در بازار سرعت و حجم بيشتري به خود گيرد.
وي در ادامه افزود: به نظر مي‌رسد اساسي‌ترين هدف اين طرح جمع‌آوري صف‌هاي فروش در بازار توسط حقوقي‌ها است، زیرا بسياري از حقيقي‌ها در صف‌هاي فروش به اميد فروش سهام و آزاد شدن نقدينگي خود نشسته‌اند.
اين كارگزار بورس عنوان كرد: در چند روزي كه از تغيير در اين دستورالعمل مي‌گذرد، تحركاتي از سوي حقوقي‌ها انجام شده كه نشان از استقبال بازار از اين طرح دارد، در عين حال برخي حقيقي‌ها نيز در پي افزايش حجم معاملات به اميد بازگشت رونق به بازار، خريد سهام را از سر گرفته‌اند.
 بهاره نوري

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*