خانه / خواسته های مردم / اشتغال؛ خواسته مردم از رئیس‌جمهور آینده

اشتغال؛ خواسته مردم از رئیس‌جمهور آینده

البته بسیاری از كارشناسان اقتصادی به این آمارها با دیده شك و تردید نگاه می كنند و معتقدند كه آمارهای واقعی بیكاری در ایران، بسیار بالاتر از این حرف هاست.

پس از آن كه طرح های اقتصادی در دولت های قبلی، همچون بنگاه های زودبازده و ایجاد سه میلیون شغل نتوانست در مقام عمل گرهی از مشكل بیكاری بگشاید، حالا با نیم نگاهی به دغدغه های واقعی مردم در آستانه یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، می توان با قاطعیت بیشتری گفت كه هم اكنون مهم ترین مطالبه مردم از رئیس جمهور آینده ایران، ایجاد اشتغال و رفع معضل بیكاری است.

با توجه به این كه طی سال های اخیر، تلاش برای مقابله با بیكاری به یكی از شعارهای زیبای نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری تبدیل شده است، پرسشی كه اینجا مطرح می شود این است كه حالا نامزدهای فعلی چه برنامه های عملی برای رفع معضل بیكاری دارند و مهم تر این كه این نامزدها تا چه میزان به بیكاری و تاثیرات مخرب اقتصادی و اجتماعی آن آگاهی و باور دارند؟

یارانه دادن، راه مبارزه با بیكاری نیست

عماد افروغ، جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس به جام جم می گوید: مساله بیكاری، فقط یك مساله اقتصادی نیست و نباید به بیكاری، صرفا از بعد اقتصادی نگاه كرد؛ بلكه باید به پیامدهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مقوله بیكاری هم توجه كنیم.

وی می افزاید: اشتغال فقط برای درآمدزایی نیست و افراد با وجود داشتن شغل، می توانند توانایی های خود را كشف كنند و مشكلات اقتصادی جامعه را نیز كاهش دهند. در عین حال معتقدم جامعه ای كه فكری برای اشتغال مولد ندارد و بیكاری در آن موج بزند، جامعه ای ناسالم به حساب می آید.

این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی با بیان این كه یارانه دادن راه مقابله با بیكاری نیست، اضافه می كند: هیچ دولتی نمی تواند با شعار گفتن و یارانه دادن، به جنگ بیكاری برود و همین الان هم می بینید شعارهای مقابله با بیكاری بدون داشتن برنامه طی سال های اخیر جواب نداده است.

عدالت در تولید، درمان درد بیكاری

یكی از عمده مباحث اقتصادی كه در بحث مقابله با بحران ها و ناآرامی های اقتصادی مطرح می شود، بحث عدالت در توزیع است؛ یعنی منابع تولیدی یك كشور به طرز عادلانه ای میان طبقات مختلف جامعه توزیع شود، اما افروغ بر این باور است كه عدالت در توزیع كافی نیست و اگر می خواهیم با بیكاری مقابله كنیم، باید بحث عدالت در تولید را هم عملی كنیم.

وی توضیح می دهد: كشور ما باید به سمتی پیش برود كه تولید در انحصار سرمایه دار نباشد و هر كسی بتواند با سرمایه گذاری محدود، كسب و كاری راه بیندازد. مطمئن باشید اگر عدالت در تولید به وجود بیاید، بسیاری از مشكلات بیكاری در كشور حل خواهد شد.

این جامعه شناس با اشاره به این كه باید برای مقابله با بیكاری به سمت «تكنولوژی كاربر» پیش برویم، تصریح می كند: استفاده از تكنولوژی كاربر به این معنی است كه برای ایجاد اشتغال، بیشتر از این كه روی سرمایه حساب كنیم، به نیروهای انسانی و كاربردی خود تكیه كنیم كه افزایش كارگاه های كوچك تولیدی با وجود نیروی انسانی جوانی كه داریم، برای رفع مشكل بیكاری مشكل گشاست.

افروغ بر این باور است كه نخبگان كشور باید در این مقطع حساس، وارد میدان كار شوند و به مردم توضیح بدهند كه آیا برنامه اقتصادی فلان نامزد انتخابات برای رفع مشكل بیكاری كشور، عملیاتی هست یا خیر؛ در واقع، نخبگان باید با روشنگری هایشان در این مقطع زمانی، راه را برای سوءاستفاده های احتمالی ببندند.

بی توجهی به آمایش سرزمینی مشاغل

براساس سند چشم انداز توسعه ایران به عنوان سند راهبردی كشور، هرساله باید 750 هزار شغل واقعی در كشور ایجاد شود. با وجود این كه روی كاغذ، تاكنون توانسته ایم به این میزان اشتغال دست پیدا كنیم، اما واقعیت های عینی می گویند كه دولت، اعطای هرگونه وام اشتغال را به منزله ایجاد شغل حساب كرده است؛ در حالی كه بسیاری از این وام ها به هرز رفته و به ایجاد شغل منجر نشده است.

محمدابراهیم مداحی، كارشناس اقتصادی و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفت وگو با جام جم تاكید می كند: باید تعریف شغل عوض شود و لزوما اعطای وام، به معنی ایجاد اشتغال نیست.

وی با بیان این كه مشكل بیكاری در كشور ما به دو موضوع نبود فرهنگ كارآفرینی و توجه نكردن به آمایش سرزمینی برمی گردد، توضیح می دهد: دولت و رسانه ها باید قبل از ایجاد شغل، ابتدا فرهنگ كارآفرینی را ترویج كنند تا تعریف شغل فقط به كاركردن در اداره ها و پشت میز نشینی ختم نشود؛ همچنین دولت آینده باید به آمایش سرزمینی برای مقابله با بیكاری توجه كند، یعنی مثلا گاه دیده می شود در برخی استان های شمالی، صنایع پتروشیمی افتتاح می شود، در حالی كه شغل متناسب با امكانات این استان ها برای اشتغال جوانان این منطقه، قاعدتا صنعت شیلات است.

مداحی با اشاره به این كه باید از كارفرماها حمایت شود و نباید به آنها به دید ظالم نگاه شود، خاطرنشان می كند: در اقتصاد فعلی ایران، ما از تولید كننده ها عوارض مختلفی می گیریم، اما در عوض، دلال ها هیچ عوارضی پرداخت نمی كنند، حال معلوم است كه در چنین شرایطی باید با ضعف بخش تولید، گسترش واسطه گری، رشد واردات و افزایش بیكاری مواجه باشیم.

وی یادآور می شود: نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری باید به مردم وعده های واقعی بدهند و مثلا ما حساب كردیم كه اگر هر شغلی حداقل به 30 میلیون تومان سرمایه نیاز داشته باشد، ایجاد سه میلیون شغل در هر سال، از كل بودجه دولت بیشتر می شود.

بیكاری، حلقه مهم آسیب های اجتماعی

تاریخ جوامع مختلف نشان داده است كه آسیب های اجتماعی با سطح اقتصادی مردم، رابطه مستقیم دارد و در جامعه ای كه آمار بیكاری افزایش می یابد، معمولا بزهكاری هم با بیكاری در جامعه تركیب می شود.

هادی معتمدی، روانپزشك و كارشناس آسیب های اجتماعی در گفت وگو با جام جم می گوید: بیكاری یكی از حلقه های مهم زنجیره آسیب های اجتماعی است كه می تواند آسیب های اجتماعی دیگری را با خود به دنبال بیاورد.

وی می افزاید: ما در تعریف آسیب های اجتماعی به این نتیجه رسیده ایم كه خیلی نمی توان بین آسیب های مختلف اجتماعی تفاوت قائل شد و مثلا شاید به نظر بیاید كه اغراق می كنیم ولی مشاهدات و تجربیات ما نشان داده كه بیكاری با طلاق، اعتیاد، افزایش مفاسد اجتماعی، فحشا، بیماری های روانی، عصبانیت، پرخاشگری و اختلاف های خانوادگی، رابطه مستقیم دارد و همه این آسیب های اجتماعی، حلقه ای از یك زنجیره به حساب می آیند.

با وجود آن كه اغلب كارشناسان علم توسعه تاكید می كنند كه خصوصی سازی و اجرای اصل 44 قانون اساسی نیز می تواند از افزایش آمار بیكاری بكاهد و اشتغال مولد را در كشور تقویت كند، اما طی سال های متوالی، معمولا این اصل مهم یا با كندی در اجرا مواجه شده و یا این كه به سمت «خودمانی سازی» و رابطه بازی در واگذاری صنایع پیش رفته است؛ به همین دلیل شاید بتوان یكی دیگر از مطالبات جدی مردم از دولت آینده را خصوصی سازی واقعی صنایع تولیدی و توزیعی كشور برای مقابله با مشكل بیكاری دانست.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*