خانه / بورس و سهام / بورس نفت ایران درآستانه شکست

بورس نفت ایران درآستانه شکست

معمای نفت قابل حل نیست، با وجود آغاز به‌کار بورس نفت از فروردین، به‌دلیل ایجاد رانت به‌دلیل قیمت‌گذاری ناعادلانه از سوی شرکت ملی نفت و همچنین تعیین قیمت‌های انحصاری، بورس نفت در آستانه شکست است.

به گزارش همشهری، نخستین بار در سال79خبر تشکیل بورس نفت رسانه‌ای شد، از آن زمان 14سال گذشت تا اینکه 17فروردین امسال نخستین بشکه نفت از طریق بورس انرژی عرضه شد، شمارش تعداد سال‌های طی شده برای راه‌اندازی بورس نفت به خوبی نشان می‌دهد که چقدر جداسازی بدنه وزارت نفت از ساختار سنتی فروش نفت به سمت ساختار مدرن یعنی از طریق بورس مشکل است.

به این ترتیب با وجود آنکه طلسم عرضه نفت خام از طریق بورس انر‌ژی با آمدن وزیر جدید نفت پس از 14سال شکست، این بار هم نحوه قیمت‌گذاری منجر شده معاملات نفت خام در بورس انرژی عملامتوقف شود و بورس نفت در آستانه شکست جدیدی قرار بگیرد.

ماجرا از این قرار است که تمام بشکه‌های نفتی که از طریق بورس انرژی به خریداران یعنی پالایشگاه‌های بخش خصوصی و کوچک فروخته می‌شود با محاسبه ارز آزاد است درحالی‌که شرکت ملی نفت همین نفت را به قیمت ارز مبادله‌ای یعنی 2650تومان و با 5درصد تخفیف(نسبت به قیمت‌های جهانی) به پالایشگاه‌های بزرگ دولتی می‌فروشد. این درحالی است که هنوز هم سهامدار عمده پالایشگاه‌های بزرگ دولت و شرکت‌های شبه‌دولتی هستند و این کار به‌طور آشکار رانت جدیدی به نفع پالایشگاه‌های بزرگ تولید کرده است؛

ضمن اینکه شرایط رقابت از بخش خصوصی به نفع شرکت‌های دولتی به‌دلیل گران‌تر بودن خوراکی که خریداری می‌کنند گرفته شده است. روشن است پالایشگاهی که قیمت نفت را گران‌تر خریداری می‌کند نمی‌تواند محصول رقابتی‌تری در مقایسه با پالایشگاه‌های بزرگ‌تر تولید کند به همین دلیل از زمانی که نفت خام در بورس عرضه شده فقط7.3درصد از کل محصول عرضه‌شده فروخته شده و علت اصلی آن تعیین قیمت‌های ناعادلانه از سوی شرکت ملی نفت است.

اولین بشکه نفت در 17فروردین‌ماه به قیمت 306هزار تومان فروخته شد. روش کار به این صورت است که قیمت پایه را شرکت ملی نفت تعیین می‌کند و 10تا 11پالایشگاهی که خود شرکت ملی نفت آنها را تعیین کرده حق دارند خوراک‌شان را از طریق بورس خریداری کنند، از آن زمان شرکت نفت حتی در بالاترین قیمت نرخ پایه را 344هزارو 957تومان هم تعیین کرده است.در این روش خرید و فروش هیچ کدام از ساختارهای اصلی بورس برای دادوستد در یک فضای رقابتی رعایت نمی‌شود.

همه این موضوعات موجب شد تا روز گذشته هم سیدعلی حسینی مدیرعامل بورس انرژی در گفت‌وگو با شانا، اعلام کند: متأسفانه عرضه نفت خام در بورس انرژی عملکرد قابل‌قبولی نداشته است، خریداران قیمت عرضه را نمی‌پذیرند و پالایشگاه‌های کوچک مانند پالایشگاه‌های بزرگ توان خرید ندارند زیرا شرکت ملی نفت نرخ تسعیر ارز را بر مبنای ارز آزاد حساب می‌کند و پالایشگران کوچک نمی‌توانند اقدام به خرید کنند. باید برای خروج از این چالش راهکاری اندیشیده شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*