خانه / آخرین اخبار / رقم واقعی دلارهای بلوکه شده ایران چقدر است؟

رقم واقعی دلارهای بلوکه شده ایران چقدر است؟

۱۳۰ میلیارد، ۳۵ میلیارد، ۲۹ میلیارد دلار؛ اولین رقم هایی بودند که برای حجم دارایی های بلوکه شده ایران در جهان از سوی رئیس کل بانک مرکزی، وزیر اقتصاد و دارایی و عضوکمیسیون برنامه وبودجه مطرح شدند.

ارقامی در تناقض آشکار با یکدیگر. اما تیر آخر را اوباما شلیک کرد وقتی از ۱۵۰ میلیارد دلار دارایی بلوکه شده ایران سخن گفت. در حالی که رقم نهایی اعلام شده از سوی طرف ایرانی ۲۹ میلیارد دلار برآورده شده است. اختلاف رقمی معادل ۱۲۱ میلیارد دلار در میان تعطیلات عید فطر و بعد از بیانیه مشترک و نهایی ایران و ۱ + ۵  چنان آب سردی بر پیکر باور عمومی به دولت بود.اما حقیقت کدام است؟ آیا می توان سیف را به عدم صداقت متهم کرد و اوباما را در جای حق نشاند؟ آیا اوباما اغراق می‌کند؟پول های آزاد شده چقدر هستند؟

نکته‌ای که نظر بسیاری از منتقدان را به خود جلب کرده  آن است که به عقیده رئیس‌جمهورامریکا،  ایران رقم بیشتری از کشورها طلبکار است. بر اساس آماری که رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرده است قرار است ۶ میلیارد دلار طلب نفتی ایران از هند به ایران باز گردد.

حقیقت یا سوءتفاهم؟ حق با کیست؟

به نظر می‌رسد موضوع ارقام متفاوت از چند منظر قابل بررسی است وشاید بهتر است برای روشن شدن موضوع چند پرسش از زوایای مختلف مطرح شود.

پرسش اول اینکه آیا پول‌های بلوکه شده‌ای که قرار بوده است با راه اندازی مجدد سوئیفت به اقتصاد ایران بازگردد به نام اشخاص حقیقی بوده است؟بسیاری از تحلیلگران اقتصادی می‌گویند این امکان وجود دارد، اما قطعی نیست و باید به آن پرداخته شود.

پرسش دوم؛ آیا در دولت‌ احمدی‌نژاد بخشی از طلب ایران در قالب راه‌اندازی پروژه‌های عمرانی و به نام «سرمایه‌گذاری خارجی» به کشور بازگشته است؟ به طور مشخص بخشی از پول ها باید به کشور چین از بابت پرو‍‍‍ژه های بر زمین مانده پرداخت شود وقطعا چین یکی از اصلی ترین کشورهایی است که بعد از خروج ایران از تحریم و آزاد شدن پول ها سود خواهدکرد.

پرسش سوم؛آیا ذخایر ارزی بانک مرکزی در محاسبه اوباما برای آزاد شدن دارایی ایران محاسبه شده است؟

اصلی ترین پرسش بدون تردید همین بخش است.می شود به این پرسش این گونه پاسخ داد که نه سیف و نه اوباما هیچ کدام دروغ نمی‌گویند. اوباما کلیه دارایی‌های ایران را که خارج از کشور هستند و بلوکه شده بودند حساب می‌کند و این دارایی‌های بلوکه شده شامل ۱۲۰ میلیارد دلار هستند که بانک مرکزی آنها را در محاسبه پول‌هایی که باید به دولت پرداخت شوند قرار نمی‌دهد.هر کشوری در جهان دارای ذخایر ارزی است و ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار ذخایر ارزی داشته است که در بانک‌های مختلف جهان بلوکه شده بودند.این ذخایر ارزی پشتوانه پول مملکت هستند و دولت نمی تواند و حق ندارد این پول ها را از بانک مرکزی طلب کند چرا که دارایی متعلق به هیچ دولتی نیست و اتفاقا باید مردم و نمایندگانش در برابر برداشت پول از این ذخایر توسط هر دولتی مقاومت کنند. از نظر سیف ۲۰ میلیارد دلار نیزباقی می‌ماند که هم ذخایر مالی است که گاه قابل برداشت نیست هم می تواند هزینه دو پرسش بالا محسوب شود.اینکه چرا اوباما در سخنان خود از پول‌های بلوکه شده ایران به این ذخایر اشاره می‌کند نیز مشخص است ، این ۱۲۰ میلیارد دلار شاید به کشور بازنگردد و وارد چرخه مالی دولت نشود اما از مهم‌ترین بخش‌های پول‌های آزاد شده ملت ایران است که به اندازه ۳۰ میلیارد دلار دیگر اهمیت دارد؛ موضوعی که باید بر آن تاکید کرد آن است که این ۱۲۰ میلیارد پول آزاد شده باید مرتبا توسط نمایندگان مردم رصد شود.

اما پرسش آخراز باقی پرسش‌ها مهم‌تر است، اینکه اگرآمار دقیقی از میزان طلب ایران از دیگر کشورها در دست نیست دولت چگونه خواهد توانست برای هزینه آن برنامه‌ریزی درستی داشته باشد؟

آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد. او در گفت‌و‌گو با «قانون» می‌گوید: تا جایی که من در جریان هستم در سال‌های گذشته ارقام طلب ایران از کشورها بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام شده است. این استاد دانشگاه با بیان اینکه در تمام این سال‌ها بخش زیادی از طلب ایران به صورت تهاتر و یا حتی چمدانی انجام شده است توضیح می‌دهد: همان فسادهای اقتصادی که بابک زنجانی به نام دور زدن تحریم‌ها انجام داد را می‌توان در همین توضیح گنجاند. این تحلیلگر اقتصادی تاکید می‌کند تمام این اتفاقات موجب تشدید بی‌اعتمادی به دولت شده و این تصور را به وجود می‌آورد که حتی با لغو تحریم‌ها نیز مشکلات اقتصادی حل‌ و‌فصل نشده است. برای حل این مسئله بانک مرکزی باید وارد عمل شده و شفاف‌سازی‌هایی را انجام دهد. نکته قابل توجه اینکه بسیاری از تحلیلگران بر این باورند نیازی به شفاف سازی به این صورت نیست که دولت همه فعالیت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های خود را با مردم در میان بگذارد؛ آنچه برای مردم اهمیت دارد آن است که نتیجه مثبت لغو تحریم‌ها و توافق هسته‌ای را روی بهبود وضعیت معیشت خود مشاهده کنند.

به کام سرمایه‌گذاری خارجی …

یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در پاسخ به این پرسش که آمار کدام یک از مسئولان می‌تواند به واقعیت نزدیک‌تر باشد،می‌گوید: برخی از مطالبات آزاد هستند، آمارها نیز باید در خصوص بلوکه شده‌های آزاد اعلام شوند. ابوذر ندیمی در گفت‌و‌گو با «قانون» می‌گوید: درهشت سال گذشته برخی از این پول‌های بلوکه شده در گیر شده است، به این مفهوم که به نام ساخت پروژه‌های عمرانی شروع شده است؛ این پروژه باعث شده است مبلغی از سقف تا کف برای این بدهی‌ها تعریف شود.  به گفته ندیمی برای مثال چینی ها در ازای اخذ ۱۵ درصد ریالی، بخشی از بدهی‌ خود را در قالب خدمات فنی و مهندسی به ایران منتقل کرده‌اند؛ البته ممکن است این پروژه‌ها هنوز آغاز نشده و تنها تفاهمنامه‌ای در آن خصوص امضاء شده باشد.  ندیمی توضیح می‌دهد در سال‌های گذشته انتقال بخشی از بدهی‌ها به نام سرمایه‌گذاری‌های خارجی انجام شده که حالا مشکلاتی را در خصوص اعلام آمار و ارقام سرمایه‌های بلوکه ایجاد کرده است.  از سوی دیگر بسیاری از تحلیلگران بر این باور هستند که پول‌های بلوکه شده روانه بازار ایران می‌شود و حال دولت باید با برنامه‌ریزی‌های کارشناسی بداند قرار است این درآمدها را در کدام بخش هزینه کند. برای مثال پیش از این احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودرو سازان در گفت‌وگو با «قانون» گفته بود در تمام سال‌های تحریم تولید خودرو در ایران حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است که برای قوت گرفتن تولید نیازمند سرمایه‌ای عظیم با مشارکت خارجی‌ها در این صنعت هستیم. مهدی تقوی، استاد دانشگاه در گفت‌وگو با «قانون» در خصوص اینکه دولت چگونه می‌تواند سرمایه های بلوکه شده‌ای که آزاد می‌شوند را هزینه کند توضیح می‌هد: تنها راه ممکن شفاف‌سازی از سوی دولت و تیم اقتصادی است که می‌تواند همه آمارها و ارقام سرمایه‌گذاری و وصول بدهی‌ها را در سایتی قرار دهد که برای همه مردم امکان مشاهده اش وجود داشته باشد. تقوی بر این باور است که شفاف نبودن دولت باعث خواهد شد درآمدهای جدید هرجایی غیر از اقتصاد ایران هزینه شود.

منبع: مهر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*