چرا بلوک ۱۷ درصدی پالایشگاه بندر عباس فروش نرفت؟ + تحلیل بنیادی

0

بررسیهای به عمل آمده حاکی است در صورت استفاده از نرخهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، بهای کل خرید نفت خام و میعانات گازی شرکت مبلغ ۰۷۵ر۵ میلیارد ریال افزایش و سود عملیاتی آن مبلغ ۹۷۳ر۴ میلیارد ریال کاهش می‌یابد.

در تحلیلی که منتشر می شود بطور جامع به وضعیت بنیادی شرکت پالایش نفت بندرعباس پرداخته شده و در سناریوهای مختلف اثر نرخ نفت خام بر سودآوری این شرکت بررسی شده است.

۱- تاریخچه پالایش نفت بندرعباس

شرکت پالایش نفت بندر عباس به عنوان یکی از شرکت های صنعت از سال ۱۳۷۶ فعالیت خود را شروع کرد، شرکت در فهرست بنگاه های گروه ۲ موضوع ماده ۲ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی مشمول واگذاری قرار گرفت. بنابراین براساس ماده ۱۸ بند ۳ فصل پنجم قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه و اجرا سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، مشمول مقررات حاکم بر شرکتهای دولتی نبوده و در چارچوب قانون تجارت و اساسنامه خود اداره می شود، و در تاریخ ۴.۰۴.۱۳۸۱ سهام شرکت از طریق بورس اوراق بهادار به عموم عرضه گردید.

در حدود ۱۸ درصد فرآورده های نفتی مورد نیاز کشور را تولید می کند. سرمایه شرکت ۱۳,۸۰۰ میلیارد ریال و ارزش بازار آن در حدود ۱۵۳,۰۰۰ میلیارد ریال می باشد.

۲- سرمایه و ترکیب سهامداران

آخرین سرمایه ثبتی شرکت ۱۳,۸۰۰ میلیارد ریال و ترکیب سهامداران شرکت به شرح جدول ذیل است:

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

۴- فعالیت اصلی و کلیات شرکت

ماهیت فعالیت شرکت به صورت حق العمل کاری می باشد، یعنی نفت خام را  از شرکت ملی پالایش و پخش دریافت می کند و فرآورده ها را پس از تولید به این شرکت تحویل می دهد. پس از کسر بهای نفت خام تحویلی به پالایشگاه و سایر کسورات، مابقی آن به حساب شرکت واریز می شود.

ماده اولیه شرکت نفت خام ( ترکیبی از نفت خام سنگین صادراتی خارک ( حدود ۹۰ درصد ) و نفت خام سبک هنگام ) و میعانات گازی می باشد.نفت خام به پالایشگاه به بوسیله کشتی منتقل می شود و هزینه آن به مراتب بیشتر از انتقال از طریق خط لوله می باشد. هزینه های حمل بر عهده شرکت نمی باشد و کلیه هزینه های حمل را بازیافت می نماید.ظرفیت شرکت ۳۲۰ هزار بشکه نفت خام و در حدود ۲۰ هزار میعانات گازی در روز می باشد. مهمترین محصولات شرکت نفت گاز ( حدود ۳۵ درصد ) ، نفت کوره ( حدود ۳۳ درصد ) و بنزین ( حدود ۱۸ درصد ) می باشد.

۵- طرح توسعه

طرح توسعه و کیفی سازی شرکت در ابتدا به شرح زیر بوده است :

” طرح افزایش ظرفیت تولید بنزین پالایشگاه بندرعباس مشتمل بر ۹ واحد اصلی است که واحدهای تصفیه هیدورژنی نفتا با ظرفیت روزانه ۲۵ هزار بشکه، واحد بنزین سازی (اکتانایزر) با ظرفیت ۲۵ هزار بشکه، واحد تصفیه هیدروژنی نفتای سبک با ظرفیت ۱۹ هزار و ۷۰۰ بشکه، واحد ایزومریزاسیون نفتای سبک با ظرفیت ۲۰ هزار بشکه، واحد تصفیه هیدروژنی نفت گاز با ظرفیت ۵۰ هزار بشکه و واحد بازیافت گوگرد با ظرفیت ۱۲۰ تن در روز از واحدهای مهم و تحت لیسانس این طرح هستند. با اجرا و تکمیل طرح افزایش ظرفیت تولید بنزین پالایشگاه بندرعباس، روزانه بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر بنزین معمولی (واحد ایزومریزاسیون)، ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر بنزین سوپر (واحد اکتانایزر)، ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر نفت گاز مرغوب، ۲۵۰ تن گوگرد دانه ای و ۳۳ هزار و ۶۰۰ لیتر گاز مایع به ظرفیت تولید روزانه این پالایشگاه افزوده می شود. این طرح تا پایان اسفند ماه ۱۳۹۲ بر اساس اطلاعات منتشره بالغ بر ۸۶ درصد پیشرفت داشته است.”

لیکن در حال حاضر تنها قرار است این طرح بصورت افزایش ظرفیت بنزین با اکتان بالا  تا ۳.۵ میلیون مترمکعب و افزایش کیفیت سایر محصولات پیاده سازی شود. نکته دیگر اینکه، برای افزایش ظرفیت بنزین بایستی سالانه در حدود ۷۰۰-۸۰۰ هزار مترمکعب نفتا از پالایشگاه ستاره خلیج فارس دریافت و تبدیل گردد.

زمان اجرایی شدن طرح یکی از ابهامات اصلی این شرکت در یک سال گذشته است ولی طبق آخرین برآورد ها این طرح اواسط سال ۹۴ راه اندازی خواهد شد. در صورتی که طرح راه اندازی شود و نرخ های جدید و کیفی شده به مقدار مناسب نباشند، توجیه سودآوری می تواند با ابهام مواجه شود.  چراکه طرح در مرحله اول برای ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه ای نوشته شده است و به همین دلیل مقادیر منتشره طرح به دلیل افزایش میزان محصولات بدون افزایش نفت خام منطقی به نظر نمی رسد و باید مجدداً برآورد شود.

۶ مزایا و معایب صنعت پالایشگاه و شرکت پالایش نفت بندرعباس

۱-۶ مزایا

رسیدن به جایگاه اول فناوری نفت و گاز در منطقه در چشم انداز صنعت نفت در “سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴” ، پالایشگاهها را در موقعیتی قرار می دهد که انتظار می رود همچنان جز صنایع برتر کشور و بازار سرمایه کشور قرار گیرند. سایر ویژگی های بااهمیت این صنعت و بطور خاص شرکت پالایش نفت بندر عباس به شرح زیر می باشد :

۱. موقعیت استراتژیک پالایشگاه ها در تامین نیاز داخلی و همچنین جلوگیری از خام فروشی؛

۲. دارای ارزش جایگزینی بسیار بالا ؛ احداث یک مجتمع پالایشگاهی نیازمند سرمایه بسیار بالا است و از توان شرکت های کوچک خارج میباشد. فن آوری تولید فرآورده های پالایشی عمدتاً در اختیار شرکت های بزرگ آمریکایی، ژاپنی یا اروپایی میباشد. بنابراین چنین فنآوری انحصاری به راحتی قابل ابتیاع نمیباشد. شرکت پالایش نفت بندر عباس نیز دارای بروزترین تجهیزات پالایشگاهی در کشور می باشد.

۳. انتفاع از محل افزایش نرخ ارز و بخصوص امکان صادرات محصولات از طریق تنوع سازی و پس از تامین نیاز داخل ؛ بدیهی است موقعیت جغرافیایی بندرعباس و دسترسی به مبادی صادراتی، این شرکت را در بهترین شرایط به منظور فروش و صادرات، و همچنین تامین نفت خام از کشورهای همسایه خلیج فارس قرار داده است.

۴. گردش بالای نقدینگی در حسابهای شرکت و رسوب نقدینگی با توجه به حذف یارانه ها و کوتاه مدت تر شدن دوره وصول مطالبات؛

۲-۶ ریسک ها

این صنعت با مشکلات و ریسک هایی نیز مواجه می باشد که مهمترین آنها به شرح زیر است :

۱. مهمترین ریسک :  استخراج و مدیریت منابع گاز و نفت در حاکمیت بخش دولتی است. این موضوع موجب می‌شود صنعت پالایشگاهی به شکل جدی به سیاست‌گذاری‌های دولت وابسته باشند. بنابراین، این صنعت خوراک اولیه خود را از چاه‌های نفتی می‌گیرد که مالک و تصمیم‌گیر اصلی آن دولت است. از طرف دیگر، این صنعت عمده محصولات خود را نیز به دولت می‌فروشد و نیازمند پرداخت‌های بخش دولتی در قبال آن است. در نتیجه، خرید مواد اولیه و فروش عمده محصولات این صنعت در انحصار دولت است.

۲. حذف تخفیف ۵% خوراک نفت خام؛ طبق قانون برنامه پنجم توسعه از ابتدای سال ۱۳۹۵ مهلت اعطای تخفیف خوراک شرکت¬های پالایشگاهی(۵% فوب) تمام خواهد شد. لذا در صورت عدم تمدید اعطای تخفیف خوراک ۵%، سودآوری صنعت در سال های آتی با تهدید جدی روبرو است.

۳. اجرای شاخص کیفیت؛ طبق دستورالعمل اجرای شاخص کیفیت، قیمت گذاری محصولات با اکتان کمتر از ۹۷ ، حداقل ۳ درصد پایین تر قیمت فوب خلیج فارس صورت خواهد گرفت. که اجرای این شاخص می تواند اکثر شرکتهای این صنعت را زیانده نماید. از این بابت با اجرای این شاخص، حاشیه سودآوری پالایشگاه بندر عباس از ۱۲ درصد فعلی تا سطح تخفیف خوراک، یعنی ۵% کاهش خواهد یافت، که مجددا با اجرای طرح توسعه انتظار می رود حاشیه سود شرکت افزایش یابد.

۴. به علت حاشیه سود پایین این صنعت، با افزایش یا کاهش نرخ ارز، تغییر قیمت جهانی نفت، تغییرات قیمت خوراک یا نرخ فروش اعمال شده از طرف شرکت پالایش و پخش ، اثر قابل ملاحظه‌ای بر سودآوری صنعت گذاشته می‌شود. حال آنکه این تاثیرات می‌توانند آثار مثبت یا منفی داشته باشند. نکته حائز اهمیت این است که در سال ۱۳۹۲، بخاطر مسائل خاص کشور، نرخ نفت خام سنگین از نفت سبک بیشتر بوده است، که از این بابت در سالهای آتی شبندر می تواند با افزایش سوداوری مواجه شود.

۵. ابهامات موجود درخصوص نحوه‌ تسعیر ارز، بحث عوارض صادراتی بر شرکت‌های پالایشی، ابهام در‌خصوص اثرات مکاتبات اخیر شرکت پالایش ‌و ‌پخش بر عملکرد شرکت‌ها از جمله پرداخت مبلغ مابه‌التفاوت درآمد حاصل از فروش فرآورده‌های ویژه ناشی از ارز مبادله‌ای با ارز مرجع به شرکت پالایش و پخش، باعث گمراهی سرمایه‌گذاران شده است.

۶. اختلاف حساب در دفاتر پالایش و پخش و شرکت، متاسفانه در سال های گذشته بارها شاهد اختلاف مابین شرکت و شرکت ملی پخش و پالایش بر روی نرخ ها و محاسبات مختلف بوده ایم. این اختلاف ها بر عدم شفافیت شرکت افزوده است و به نظر نمی رسد به زودی شاهد رفع این مشکل باشیم.

۷. جایگاه شرکت در صنعت از لحاظ تولید محصولات

شبندر در تولید همه محصولات در رتبه اول بیشترین ظرفیت تولیدی قرار دارد.

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

۸. نگاهی به وضعیت مالی پالایش نفت بندرعباس

الف- صورت سود و زیان(مبلغ به میلیون ریال)

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

ب- ترازنامه

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

۹- ابهامات بودجه ۱۳۹۳

شرکت ۳,۰۱۷ میلیارد ریال سود خالص(۲,۱۸۷ ریال به ازای هر سهم )  برای سال ۱۳۹۳ پیش بینی نموده است ( دلار ۲۶۵۰۰ ریال ). مهمترین ابهامات پیش بینی ۱۳۹۳، به شرح زیر است :

۱- نرخ فروش محصولات بدون در نظر گرفته شدن اجرای شاخص کیفیت در بودجه پیش بینی شده است.

طبق دستورالعمل اجرای شاخص کیفیت، قیمت گذاری محصولات با اکتان کمتر از ۹۷ ، تا ۳ درصد پایین تر قیمت فوب خلیج فارس صورت خواهد گرفت. که اجرای این شاخص، حاشیه سودآوری پالایشگاه بندر عباس از ۱۰-۱۲ درصد فعلی تا سطح تخفیف خوراک، یعنی ۵% کاهش خواهد داد. در مقابل طرح توسعه کیفی سازی شرکت نیز بطور عملی انتظار می رود تا اواسط سال ۱۳۹۴، به بهره برداری برسد که با توجه به افزایش کیفیت محصولات پالایشگاه تا سطح استاندارد، انتظار می رود مجددا حاشیه سوداوری شرکت به سطوح فعلی ارتقا یابد.شرکت نرخ های مجله پلاتس(pllats) را مبنای پیش بینی خود در سال ۱۳۹۳ در نظر گرفته است.

۲- نکته حائز اهمیت این است که در سال ۱۳۹۲، بخاطر مسائل خاص کشور، نرخ نفت خام سنگین از نفت سبک بیشتر بوده است، و شبندر از این بابت اعتراض نموده است. جزییات در ذیل ارائه شده است :

“شرکت در اولین پیش بینی سال جاری قبل از ابلاغ شرکت ملی پخش و پالایش مبنی بر کاهش قیمت نفت خام سنگین، نرخ نفت خام خود را بر اساس نرخ های مجله پلاتس کاهش داده است (  ۹۸ دلار به ازاء هر بشکه برای نفت خام و ۹۴ دلار برای میعانات گازی در نظر گرفته شده است ). در صورتی که نرخ های بالاتری از سوی شرکت ملی نفت ابلاغ شود، سودآوری شرکت دچار تغییراتی خواهد شد (بررسیهای به عمل آمده حاکی است در صورت استفاده از نرخهای شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، بهای کل خرید نفت خام و میعانات گازی شرکت مبلغ ۰۷۵ر۵ میلیارد ریال افزایش و سود عملیاتی آن مبلغ ۹۷۳ر۴ میلیارد ریال کاهش می‌یابد.)”

۱۰. برآورد کارشناسی سود شرکت طی سالهای ۹۳ الی ۹۸

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

۱۱ شرایط عرضه مبلغ بلوک:

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

شرایط بلوک شرکت پالایش نفت بندرعباس (خصوصی سازی)

۱۲.  برآورد خالص جریانات نقدی طرح :

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

مفروضات:

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

طبق برآوردها و محاسبات کارشناسی انجام شده، ارزش فعلی خالص جریانات نقدی آتی طرح خرید بلوک، با مفروضات در نظر گرفته شده در جدول بالا منفی می باشد. اهم نکات قابل تامل در خصوص این برآورد به شرح زیر است :

۱. نرخ رشد سالانه ارز، ۱۰% در نظر گرفته شده است که با توجه به چشم انداز سیاسی و اقتصادی پیش رو به نظر منطقی و حتی خوش بینانه است.

۲. نرخ نفت خام سبک اوپک، ۱۰۵ دلار در محاسبات لحاظ شده است که این نرخ ، بالاترین نرخ طی چند سال اخیر بوده است. و اکثر برآوردهای کارشناسی حاکی از نرخ ۱۰۲ دلار و پایین تر برای سالهای آتی می باشد.

۳. نرخ بازده مورد انتظار سهامدار، معادل ۲۵% تعیین شده است.

در مجموع با توجه به ۳ عامل بالا، رقم NPV  معادل -۷۲۹,۳۷۹  میلیون ریال(به ازای هر سهم-۳۱۱ریال) براورد گردید. به منظور تصمیم گیری دقیق تر، تحلیل حساسیت NPV بر اساس متغیرهای مختلف نیز در ادامه انجام شده است.

۱۴ تحلیل حساسیت :

الف) تحلیل حساسیت سود هر سهم نسبت به تغییرات نرخ ارز

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

ج) تحلیل حساسیت NPV نسبت به نرخ رشد سودآوری شرکت

سود سهام پالایش نفت بندرعباس (شبندر)

مرجع : اکو بورس  / کارشناسان : یاسر بذرگر – ستاره محقق منتظری

ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ