مردم کشورهای پیشرفته جهان چقدر مالیات میدهند؟ + جدول
معمولا بسیاری از شهروندان تا زمانی که مجبور به ارائه حساب و کتاب های مالیاتی نباشند و یا درگیر مسایل قانونی ارث و یا اظهارنامه های مالیاتی نگردند ، با انواع مالیات ها و ترکیب درآمدهای مالیاتی آن آشنا نیستند .
گاهی اوقات به دلیل عدم آشنایی افراد با هزینه های مالیاتی ، پس از مراجعه به ادارات امور مالیاتی ، ناخواسته با هزینه های گزاف مالیاتی روبرو می شوند ،که دلیل اصلی این امر عدم آشنایی قبلی آنها با انواع مالیات هایی است که در حین کسب و کار با آنها بر می خورند . مالیات بر اساس موردی که به آن تعلق می گیرد به مالیات مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شود. با توجه به جداول و آمار مشاهده می گردد که سهم مالیات های مستقیم ، بسیار بیشتر از مالیات های غیر مستقیم است و هم چنین میانگین مالیات های مستقیم از روند صعودی برخوردار بوده است. این امر در حالی است که می توان یکی از دلایل بارز پایین بودن سهم مالیات های غیر مستقیم در کشور را به شفاف نبودن سیستم مالیاتی مربوط دانست.
مالیات مستقیم : بصورت مستقیم از دارائی یا درآمد افراد گرفته میشوند و شامل مالیات بر دارائی و مالیات بر درآمد هستند؛ همان طور که از نام این مالیاتها مشخص است بدون هیچ واسطهای بر درآمد افراد و یا سازمانها و مؤسسات اقتصادی اعمال میشوند و توسط مأموران مالیاتی به طور مستقیم وصول میشوند. (۱) مالیات بر در آمد : شامل انواعی است از قبیل مالیات بر درآمد املاک ، مشاغل، درآمد اشخاص حقوقی و مالیات بر درآمد اتفاقی که به نرخ مقرر در ماده ۱۳۱ قانون وصول می گردد. در برخی منابع مالیات بر درآمد کشاوزی نیز به عنوان سرفصلی مجزا شناخته می شود . (۲) مالیات بر دارایی : دارایی یا ثروت، مشتمل بر کلیه حقوقی است که شخص حقیقی یا حقوقی نسبت به اشیاء و اموال دارد و به آنها این اجازه را می دهد که در آن اموال تصرفات مالکانه نمایند. مانند مالیات بر ارث و مالیات حق تمبر . {برای کسب اطلاع از نرخ های مالیاتی و قوانین مربوطه به قانون مالیات های مستقیم مراجعه شود }
مالیات غیر مستقیم : این نوع مالیات به صورت غیر محسوس از افراد اخذ می شود و به طور معمول قابل ملاحظه برای شهروندان نیست . این مالیات ها بر اساس مکانیزم انتقالی به مصرف کنندگان بر قیمت کالاها و خدمات اضافه می گردد و شامل مالیات بر واردات و مالیات بر معاملات (شامل مالیات عمومی فروش ، مالیات بر عمده فروشی و خرده فروشی و مالیات بر ارزش افزوده یا همان VAT ) می باشد.
بررسی ترکیب مالیاتی در کشورهای مختلف
در اکثر کشورهای جهان مالیات بر درآمد بیشترین سهم درآمدهای مالیاتی را دارد و پس از آن مالیات بر کالاها و خدمات نیز مهمترین منبع درآمدهای مالیاتی می باشد. در ایران سهم مالیات بر درآمد طی دوره ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ بطور متوسط ۵۹ درصد بوده است که حاکی از افزایش تدریجی سهم آن از کل منابع درآمدی مالیاتی است.
سهم مالیات بر درآمد از کل درآمدهای مالیاتی در کشورهای منتخب
بهطور کلی سه سیستم عمده مالیاتی در زمینه مالیات بردرآمد وجود دارد که عبارتاند از : (۲)
۱. سیستم مالیات بر مجموع درآمد
۲. سیستم مالیات بر درآمد دوگانه
۳. سیستم مالیات بر درآمد جدولی
در سیستم مالیات بر مجموع درآمد، تمام منابع درآمدی فرد مشخص میشود و پس از کسر تخفیفها و درآمدهایی که مالیات آن پرداخته شده یک نرخ واحد برای آن تعیین میشود. به عبارت دیگر تمام منابع درآمد فرد (خانوار) مانند درآمد نیروی کار، مشاغل، عایدی سرمایه و۴/۱ در یک مدت زمان معین، تعیین و بر آن نرخ مالیات ثابت وضع میشود.
سیستم مالیات بردرآمد دوگانه، یک حالت خاص از سیستم مالیات بردرآمد جدولی است که در آن، نیروی کار و درآمد سرمایه را تفکیک کرده و نرخ واحدی بر درآمد سرمایه و نرخ تصاعدی بر درآمد نیروی کار وضع میشود. قابل ذکر است در این سیستم، نرخ مالیات بردرآمد شرکتها (CIT) برابر نرخ واحد اعمال شده بر درآمد سرمایه بوده و نرخ اعمال شده بر درآمد سرمایه برابر حداقل نرخ درآمد نیروی کار است.
سیستم جدولی به عنوان سیستم سنتی مالیات بردرآمد شناخته میشود. در این سیستم حقوق و دستمزد با یک نرخ، درآمد مشاغل با یک نرخ و درآمد سرمایه با نرخی متفاوت به صورت جداگانه تعیین میشود.
بر طبق نظرات برخی از اقتصاددانان بدلیل اینکه در نهایت هر نوع پایه مالیاتی به درآمد افراد منتهی می شود فلذا مجموع درآمد افراد می تواند به عنوان معیار مناسبی برای مالیات باشد. بر طبق این نگرش پایه مالیات بر درآمد می تواند ابزار مناسبی برای بهبود توزیع درآمد ، شفاف سازی در حساب های مالی و عدم اثر گذاری تخریبی در تخصیص منابع باشد.
سهم مالیات کالا و خدمات از کل درآمدهای مالیاتی
دلایلی که مالیات بر واردات در ایران به عنوان مهم ترین درآمدهای مالیاتی کشورها محسوب می شود عبارتند از (۳) :
ـ حمایت از محصولات داخلى کشورها
ـ جلوگیرى از ورود کالاهاى غیرضرورى و تجملى
ـ کسب درآمد براى دولت
ـ مسائل ادارى و اجرائى
از دلایل عمده سیاست های جایگزین واردات ، حمایت از تولید داخل و تشویق محصولات داخلی می باشد. مالیات بر واردات همانطور که از جداول مشهود است در ایران یکی از مهمترین منابع مالی دولت است که ایران یکی از بالاترین اقسام نرخ های های مالیاتی را در جهان داراست . بر اساس قانون امور گمرکی میزان حقوق گمرکى بهموجب جداول تعرفه گمرکى مشخص شده در قانون مزبور تعیین و دریافت مىگردد، لیکن تعرفههاى سود بازرگانى همهساله همراه مقررات صادرات و واردات مورد تجدیدنظر و اصلاحات لازم قرار مىگیرد.
سهم منابع مالیات بر واردات از کل درآمدهای مالیاتی
مالیات بر درآمد شرکت ها یکی از مهمترین منابع مالی دولت است که از سود درآمد اشخاص حقوقی دولتی و غیر دولتی گرفته می شود. موافقان سیاست مالیات بر شرکت ها استدلال می کنند که :
- شرکت ها راهکاری برای مالکیت بر دارایی هاست فلذا مانند مالیات بر درآمد می تواند از افراد اخذ گردد.
- برخی معتقدند مالیات بر شرکت ها مانند مالیات بر درامد نیست و مالیات بر شرکت ها نوعی مالیات بر سود است لذا اثر تخریبی کمتری نسبت به دیگر انواع مالیات ها دارد.
- مالیات بر شرکت ها می تواند به عنوان اهرم کنترلی دولت برای کنترل شرکت های بسیار بزرگ و یا شرکت های چند ملیتی باشد.
- این نوع مالیات فشاری به اقشار کم درآمد جامعه و یا به تعبیری مزد بگیران وارد نمی کند
- برخی طرفداران این نوع مالیات معتقدند که شرکت ها در بهره بردای از امکانات عمومی و دولتی استفاده بیشتری می کنند لذا باید در نبست های مالیاتی سهم بیشتری داشته باشند .
- مالیات بر شرکت ها می تواند به عنوان ابزاری برای کنترل انحصار ، محدودیت در اندازه بنگاه ، تشویق یا کاهش سرمایه گذاری و تشویق پس انداز باشد.
در مقابل مخالفان این دیدگاه معتقدند :
- به دلیل این که در اکثر کشور ها مالیات بر درآمد وجود دارد ، مالیات بر شرکت ها نوعی مالیات مضاعف محسوب می شود.
- در نهایت مالیات بر شرکت ها توسط افراد پرداخت می شود و ممکن است بار مالیاتی بیشتر بر افراد حقیقی داشته باشد و شرکت های حقوقی مالیات خاصی پرداخت نکنند .
نرخ مالیات بر درآمد شرکتها
نرخ نهایی مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی
منابع :
(۱) asrebank.ir
(۲) رجا نیوز ، محمد تاش
(۳) سایت آفتاب
(۴) دفتر اقتصاد کلان سازمان مدیریت و برنامه