فرق بین آماره و پارامتر چیست

فرق بین آماره و پارامتر چیست

پارامتر یا پارامتر جامعه : یک مشخصهٔ عددی است که توصیف‌کنندهٔ جنبه‌ای خاص از جامعه است و در صورتی‌که داده‌های کل جامعه در اختیار باشند، قابل محاسبه است.

مثلاً اگر داده‌های مربوط به تک تک کوهنوردان را داشته باشیم؛ یعنی به داده‌های جامعه دسترسی داریم. نسبت مردان در کل جامعهٔ کوهنوردان، معرّف یک پارامتر است.

اگر داده‌های بعضی از کوهنوردان را داشته باشیم؛ یعنی داده‌های نمونه را در اختیار داریم. نسبت مردانِ کوهنورد به این داده‌های نمونه‌ای را، آماره (مقدار آماره) گویند. آماره‌ها از نمونه‌ای به نمونهٔ دیگر تغییر می‌کنند؛ این در حالی است که پارامترهای جامعه همیشه ثابت‌اند. چرا؟

در بسیاری از موارد، آمارگیری از کلّ جامعه امکان‌پذیر نیست. بنابراین، به‌رغم اینکه پارامتر مقدار ثابتی دارد، این مقدار مجهول است و به همین دلیل از آماره‌ها برای تخمین پارامترها استفاده می‌کنند.

آماره (Statistic) یا آمارهٔ نمونه : مشخصه‌ای عددی که توصیف‌کننده جنبه‌ای خاص از نمونه است و از داده‌های نمونه به‌دست می‌آید.
مثال: ادارهٔ کشاورزی استان خوزستان در حال ارزیابی هندوانه‌های آمادهٔ برداشت است. در این بررسی، هندوانه‌ها همان واحدهای آماری‌اند. اگر پژوهشگران وزن هندوانه‌ها را مورد بررسی قرار دهند، متغیّر، «وزن» آنهاست. وزن یک متغیّر کمّی است؛ زیرا با مقادیر عددی ارائه می‌شود. اگر وزن تک تک هندوانه‌های این زمین بررسی شود، سرشماری از جامعه انجام، داده‌ایم (که امکان‌پذیر نیست). متوسط وزنِ همهٔ هندوانه‌های قابل برداشت در این، «پارامتر» است.

حال فرض کنیم پژوهشگران تصمیم دارند بر اساس معیار «مزه» هندوانه‌ها را مورد بررسی قرار دهند. در این حالت، مزۀ هندوانه‌ها را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد: بد، قابل قبول و خوب. حال که می‌خواهیم مزۀ هندوانه‌ها را امتحان کنیم، مطالعه به بخشی از کلّ هندوانه‌ها محدود می‌شود. در اینجا «مزه» متغیری کیفی است؛ زیرا نمی‌توانیم همهٔ هندوانه‌ها را مزه‌مزه کنیم، فقط بخشی از هندوانه‌ها مورد مطالعه قرار می‌گیرند؛ پس باید «نمونه» بگیریم. نسبت تعداد هندوانه‌های دارای مزۀ «خوب» در نمونه، یک «آماره» است.

پرامتر و آماره یعنی چه و چه فرقی با هم دارند ؟

پارامتر یعنی نسبت تعداد افراد دارای ویژگی موردنظر در جامعه آماری به کل جامعه اماری

آماره یعنی نسبت تعداد افراد دارای ویژگی مورد نظر در نمونه به کل تعداد نمونه

مثلا میخوایم ببینیم توی یک کلاس چند نفر نمره قبولی گرفتن

دو کار میشه کرد

یا همه دانش آموز ها رو تک به تک بررسی کنیم

یا اینکه نمونه بگیریم و دانش آموزای اون نمونه رو بررسی کنیم

توی حالت اول تعداد افرادی که نمره قبولی گرفتن رو به تعداد کل کلاس تقسیم میکنیم (پارامتر)

توی حالت دوم تعداد افرادی رو که توی نمونه ای که گرفتیم قبول شدن رو به کل تعداد نمونه تقسیم میکنیم (آماره)