وسایل کمکی انتقال بیمار به سرویس بهداشتی بدون کشیدن و بلندکردن ناایمن

انتقال بیمار یا سالمندی که قدرت حرکتی محدودی دارد به سرویس بهداشتی، یکی از سخت‌ترین کارهای روزمره برای خانواده‌ها و مراقبان است. مشکل فقط وزن بیمار نیست؛ فضای سرویس بهداشتی معمولاً محدود است، کف ممکن است خیس یا لغزنده باشد و مراقب نیز ناچار می‌شود در وضعیت بدنی نامناسب خم شود، بیمار را بچرخاند یا وزن او را برای چند ثانیه تحمل کند.

همین شرایط باعث می‌شود انتقال بین ویلچر و توالت یا صندلی حمام، از جمله جابه‌جایی‌هایی باشد که فشار زیادی به بدن مراقب وارد می‌کند. OSHA نیز انتقال بیمار بین توالت و صندلی و همچنین جابه‌جایی در حمام را از فعالیت‌های پرخطر در حوزه جابه‌جایی بیمار می‌داند و استفاده از تجهیزات کمکی مناسب را یکی از راه‌های کاهش بلندکردن دستی معرفی می‌کند.

بنابراین اگر هر بار برای رفتن بیمار به سرویس بهداشتی مجبور می‌شوید او را از زیر بغل بگیرید، بلند کنید یا روی زمین بکشید، بهتر است به‌جای قوی‌تر شدن مراقب، روش انتقال را تغییر دهید. وسایل مختلفی برای این کار وجود دارند و انتخاب آنها به توانایی بیمار در نشستن، ایستادن و تحمل وزن روی پاها بستگی دارد.

بالابر بیمار برای فردی که توان تحمل وزن ندارد

اگر بیمار عملاً نمی‌تواند روی پاهای خود بایستد یا وزن بدنش را تحمل کند، بالابر بیمار می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

در بالابرهای تمام‌بدن، بیمار با استفاده از اسلینگ مخصوص حمایت می‌شود و دستگاه وزن او را هنگام جابه‌جایی تحمل می‌کند. این نوع بالابر می‌تواند برای انتقال از تخت به ویلچر، صندلی توالت یا Commode استفاده شود.

OSHA بالابر تمام‌بدن را برای بیمارانی که قادر به تحمل وزن نیستند معرفی می‌کند و کاربرد آن را برای انتقال میان تخت، ویلچر، صندلی توالت و برخی موقعیت‌های مشابه ذکر می‌کند.

تفاوت مهم بالابر بیمار با روش دستی این است که مراقب دیگر مجبور نیست وزن کامل فرد را از سطحی به سطح دیگر حمل کند. این مسئله به‌خصوص برای خانواده‌ای که روزانه چند بار انتقال انجام می‌دهد اهمیت زیادی دارد. NIOSH نیز جابه‌جایی و بلند کردن دستی بیمار را یکی از مهم‌ترین عوامل خطر آسیب‌های اسکلتی‌عضلانی برای مراقبان می‌داند و استفاده صحیح از تجهیزات کمکی را توصیه می‌کند.

بالابر سرویس بهداشتی برای انتقال‌های مکرر روزانه

برای برخی بیماران، مشکل اصلی دقیقاً انتقال بین تخت، ویلچر و توالت است. در این شرایط بالابر سرویس بهداشتی می‌تواند یکی از گزینه‌های کاربردی باشد.

این تجهیزات با هدف کم کردن نیاز به بلند کردن دستی طراحی می‌شوند و بسته به نوع دستگاه، می‌توانند به انتقال بیمار برای استفاده از توالت کمک کنند. مزیت اصلی آنها این است که مراقب مجبور نیست تمام وزن بیمار را با کمر و دست‌های خود تحمل کند.

کاربرد دقیق دستگاه به طراحی آن بستگی دارد؛ برخی مدل‌ها برای فردی مناسب‌ترند که هنوز توان همکاری و حفظ وضعیت بدن را دارد و بعضی سیستم‌ها حمایت بیشتری ایجاد می‌کنند.

هنگام انتخاب بالابر سرویس بهداشتی باید به فضای موجود نیز توجه کرد. عرض در سرویس، فاصله اطراف توالت، امکان چرخاندن دستگاه و نوع ویلچر یا تخت همگی در استفاده واقعی از وسیله مهم هستند. فضای محدود سرویس بهداشتی خود یکی از عواملی است که انتقال بیمار را دشوارتر می‌کند.

ویلچر حمام و توالت؛ کاهش تعداد دفعات انتقال

یکی از کاربردی‌ترین تجهیزات برای افرادی که توان راه رفتن تا سرویس بهداشتی را ندارند، ویلچر حمام و توالت یا Commode/Shower Chair است.

برخی مدل‌های این صندلی‌ها چرخ‌دار هستند و می‌توان بیمار را از تخت روی آنها منتقل کرد و سپس صندلی را به سرویس بهداشتی برد. اگر طراحی سرویس و نوع صندلی اجازه دهد، همان صندلی می‌تواند روی توالت قرار بگیرد. به این ترتیب دیگر لازم نیست بیمار ابتدا از تخت به ویلچر، سپس از ویلچر به توالت و دوباره از توالت به ویلچر منتقل شود.

این موضوع ساده به نظر می‌رسد، اما حذف حتی یک انتقال می‌تواند فشار زیادی را از روی بیمار و مراقب بردارد. OSHA نیز به صندلی‌های توالت متحرک اشاره می‌کند که می‌توانند تعداد جابه‌جایی‌های لازم برای توالت و استحمام را کاهش دهند.

البته این وسیله مشکل «انتقال اولیه از تخت» را به‌تنهایی حل نمی‌کند. اگر بیمار نتواند از تخت روی صندلی منتقل شود، همچنان باید از وسیله کمکی دیگری استفاده کرد.

صندلی توالت بلند یا افزایش‌دهنده ارتفاع توالت

یکی از سخت‌ترین بخش‌های استفاده از توالت برای فردی که پاهای ضعیفی دارد، نشستن روی سطح پایین و سپس بلند شدن از آن است.

افزایش‌دهنده ارتفاع توالت یا Raised Toilet Seat ارتفاع نشیمن را بیشتر می‌کند. در نتیجه بیمار برای نشستن مجبور نیست زانوها و لگن را بیش از حد خم کند و هنگام بلند شدن نیز مسیر کمتری را طی می‌کند.

این وسیله بیشتر برای بیماری مناسب است که هنوز می‌تواند تا حدی روی پاهایش وزن بگذارد و با کمک دسته، واکر یا مراقب بلند شود. برای بیماری که اصلاً توان ایستادن ندارد، افزایش ارتفاع توالت به‌تنهایی راه‌حل انتقال نیست.

در بعضی شرایط هماهنگ کردن ارتفاع ویلچر و سطح توالت همچنین می‌تواند امکان انتقال جانبی را فراهم کند و نیاز به بلند کردن بیمار را کمتر کند.

تخته انتقال برای افرادی که می‌توانند نشسته جابه‌جا شوند

تخته انتقال یا Sliding Board وسیله‌ای نسبتاً ساده است که میان دو سطح قرار می‌گیرد؛ برای مثال بین ویلچر و یک صندلی مناسب.

به‌جای اینکه بیمار کاملاً بلند شود، بدن او در حالت نشسته و به‌صورت کنترل‌شده روی تخته حرکت می‌کند. این روش می‌تواند برای فردی مناسب باشد که نمی‌تواند به‌خوبی بایستد اما قدرت بالاتنه، تعادل نشسته و توان همکاری کافی دارد.

با این حال تخته انتقال برای همه مناسب نیست. بیماری که نمی‌تواند تنه خود را کنترل کند، ناگهان به طرفین خم می‌شود یا توان کافی برای مشارکت در انتقال ندارد، ممکن است با این روش در معرض سقوط قرار بگیرد.

بنابراین مهم است که وسیله بر اساس وضعیت حرکتی واقعی بیمار انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس اینکه انتقال با آن «راحت‌تر به نظر می‌رسد.»

دستگیره و میله کمکی؛ وسیله‌ای برای کمک، نه بلند کردن بیمار

نصب دستگیره‌های ثابت در کنار توالت می‌تواند برای بیمارانی که مقداری توان دست و پا دارند بسیار مفید باشد. بیمار می‌تواند هنگام نشستن، بلند شدن یا حفظ تعادل از این دستگیره‌ها کمک بگیرد.

اما دستگیره قرار نیست جای مراقب یا بالابر را برای بیماری که اصلاً قادر به تحمل وزن نیست بگیرد.

اگر فرد هنگام ایستادن ناگهان زانو خالی می‌کند یا تمام وزنش روی مراقب می‌افتد، وجود یک دستگیره به‌تنهایی انتقال را ایمن نمی‌کند. در چنین شرایطی باید سراغ وسیله‌ای رفت که بتواند بخشی یا تمام وزن بدن را تحمل کند.

استندآپ لیفت برای افرادی که هنوز کمی توان ایستادن دارند

بین بیماری که کاملاً مستقل می‌ایستد و بیماری که هیچ وزنی روی پاهایش تحمل نمی‌کند، گروه بزرگی قرار می‌گیرند که می‌توانند برای چند لحظه یا تا حدی روی پاها وزن بگذارند.

برای بعضی از این افراد بالابر ایستاده یا Sit-to-Stand Lift می‌تواند مناسب باشد. دستگاه به بیمار کمک می‌کند از حالت نشسته بلند شود و مراقب بتواند او را به سطح دیگری منتقل کند.

اما این وسیله برای بیماری که هیچ توان تحمل وزن ندارد مناسب نیست. راهنمای OSHA نیز میان فردی که بخشی از وزن خود را تحمل می‌کند و فرد کاملاً غیرقابل‌تحمل وزن تفاوت قائل می‌شود؛ برای گروه دوم معمولاً بالابر تمام‌بدن مطرح است.

قبل از خرید وسیله، توانایی بیمار را مشخص کنید

بهترین وسیله برای انتقال به سرویس بهداشتی الزاماً گران‌ترین یا پیچیده‌ترین دستگاه نیست. انتخاب باید از وضعیت واقعی بیمار شروع شود.

آیا می‌تواند بدون کمک بنشیند؟ آیا می‌تواند برای چند ثانیه روی پاها وزن بگذارد؟ آیا زانوهایش هنگام ایستادن خالی می‌شوند؟ آیا دست‌هایش قدرت کافی برای گرفتن دستگیره دارند؟ آیا دستورات مراقب را متوجه می‌شود و هنگام انتقال همکاری می‌کند؟

فضای خانه نیز به همان اندازه مهم است. ممکن است یک بالابر از نظر توانایی بیمار کاملاً مناسب باشد اما امکان ورود و چرخش آن در سرویس بهداشتی خانه وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی ممکن است استفاده از صندلی توالت متحرک در کنار تخت یا ترکیبی از چند وسیله، راه‌حل عملی‌تری باشد.

اگر وضعیت بیمار پیچیده است، ارزیابی توسط فیزیوتراپیست، کاردرمانگر یا فرد آموزش‌دیده در جابه‌جایی بیمار می‌تواند به انتخاب روش ایمن‌تر کمک کند.

برای انتخاب بالابر بیمار و بالابر سرویس بهداشتی از رونیا طب مشاوره بگیرید

اگر انتقال روزانه بیمار به سرویس بهداشتی با بلند کردن، کشیدن بدن، فشار به کمر مراقب یا ترس از افتادن همراه شده است، ادامه همان روش معمولاً راه‌حل خوبی نیست. باید وسیله‌ای انتخاب شود که با میزان توان حرکتی بیمار و فضای خانه هماهنگ باشد.

رونیا طب تولیدکننده انواع بالابر بیمار و بالابر سرویس بهداشتی است و می‌تواند بر اساس وضعیت حرکتی بیمار، وزن، نوع تخت و ویلچر و شرایط فضای منزل در انتخاب دستگاه مناسب راهنمایی ارائه کند. برای بررسی گزینه مناسب‌تر می‌توانید از مشاوره رایگان رونیا طب استفاده کنید تا پیش از انتخاب دستگاه مشخص شود چه نوع سیستم انتقالی برای شرایط بیمار و محیط خانه کاربردی‌تر است.