نفت برنت در ۱۰ روز ۱۷ درصد ارزان شد؛ نقره و آلومینیوم کجا ایستاده‌اند؟
بازار کامودیتی‌ها در ۱۰ روز گذشته سه مسیر کاملاً متفاوت را تجربه کرد. قیمت نفت برنت از ۱۱۳ دلار در ۹ آبان به حدود ۹۳٫۶ دلار در شامگاه دوشنبه ۱۸ آبان رسید. در همین فاصله نقره بخشی از افت ماه گذشته را جبران کرد و آلومینیوم تقریباً در همان محدوده‌ی قبلی ماند.
این واگرایی نشان می‌دهد یک خبر واحد می‌تواند بر هر کالا اثر متفاوتی بگذارد. نفت مستقیماً به خبرهای عرضه واکنش نشان داد، نقره بیشتر از تضعیف دلار و انتظارات تورمی اثر گرفت و آلومینیوم فعلاً از هر دو موج دور ماند.
کامودیتی‌ها در یک نگاه
فهرست مطالب
| ۳۰ روز اخیر | ۷ روز اخیر | قیمت ۱۸ آبان | کالا |
| ۱۰٫۳٪ کاهش | ۱۰٫۳٪ کاهش | ۹۳٫۵۵ دلار (هر بشکه) | نفت برنت |
| ۱۳٫۵٪ کاهش | ۴٪ افزایش | ۵۲٫۸ دلار (هر انس) | نقره |
| ۰٫۶٪ افزایش | ۰٫۲٪ کاهش | ۳٬۰۷۷٫۶ دلار (هر تن) | آلومینیوم |
قیمت‌ها مربوط به ساعت ۲۲:۱۰ دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ است.
نفت برنت: تندترین افت هفتگی از آغاز همه‌گیری کرونا
ریزش نفت در دو روز اصلی رقم خورد. برنت در ۱۱ آبان حدود ۸ درصد افت کرد و به ۱۰۴٫۴ دلار رسید و در ۱۳ آبان با افت ۸٫۷۵ درصدی به ۹۵٫۲ دلار رسید. پس از یک بازگشت کوتاه به حدود ۹۸ دلار، معاملات دوشنبه دوباره با افت ۵٫۱ درصدی همراه شد و قیمت در طول روز بین ۹۸٫۴ و ۹۳ دلار نوسان کرد.
رسانه‌های اقتصادی بین‌المللی افت حدود ۱۶ درصدی برنت در هفته‌ی منتهی به ۱۵ آبان را تندترین افت هفتگی این شاخص از آغاز همه‌گیری کرونا توصیف کرده‌اند. عامل اصلی، کاهش نگرانی از اختلال در عرضه بود. گزارش‌هایی درباره‌ی ارائه‌ی یک پیشنهاد دیپلماتیک از طریق قطر و احتمال توافق موقت میان تهران و واشنگتن منتشر شد که به بازگشایی مسیر تنگه هرمز نیز مربوط بود. با این حال، هیچ‌کدام از دو دولت جزئیات این گزارش‌ها را تأیید نکرده‌اند و همین موضوع، احتمال نوسان شدید در روزهای آینده را بالا نگه می‌دارد.
نکته‌ی قابل توجه این است که بازار نفت فیزیکی همراه قراردادهای آتی پایین نیامد. بر اساس گزارش‌ها، نفت مربان امارات در معاملات آسیایی روز دوشنبه ۳٫۴ درصد گران شد و به ۹۹٫۱۷ دلار رسید و بالاتر از برنت ایستاد. نرخ کرایه‌ی نفتکش‌ها هم با وجود کاهش، همچنان بسیار بالاست. این فاصله می‌تواند نشانه‌ی احتیاط خریداران نفت فیزیکی درباره‌ی پایداری عرضه در منطقه باشد.
برای مقایسه، بالاترین قیمت برنت در ۳۰ روز گذشته ۱۱۶٫۹۷ دلار و میانگین این دوره حدود ۱۰۷٫۹ دلار بوده است. یعنی قیمت فعلی نزدیک به پایین‌ترین سطح یک ماه اخیر قرار دارد.
نقره: بازگشت پس از یک ماه افت
برخلاف نفت، قیمت انس جهانی نقره در هفته‌ی اخیر حدود ۴ درصد بالا رفت. نقطه‌ی عطف، ۱۳ آبان بود که نقره در یک روز ۵٫۶۹ درصد رشد کرد و از ۴۹٫۵ به ۵۲٫۳ دلار رسید. روز دوشنبه هم قیمت با رشد ۱٫۷۷ درصدی به ۵۲٫۸ دلار رسید و تا ۵۳٫۳ دلار هم بالا رفت.
دو عامل در این بازگشت نقش داشتند. اول، تضعیف ارزش دلار که فلزات گران‌بها را برای دارندگان سایر ارزها ارزان‌تر می‌کند. دوم، خود افت نفت؛ کاهش قیمت انرژی می‌تواند فشارهای تورمی را تعدیل کند و هزینه‌ی فرصت نگهداری دارایی‌هایی را که سودی پرداخت نمی‌کنند، پایین بیاورد.
با این حال، تصویر یک‌ماهه هنوز منفی است. نقره در ۳۰ روز گذشته ۱۳٫۴۵ درصد ارزان شده و بالاترین قیمت این دوره ۶۰٫۸ دلار بوده است. به نرخ دلار بازار آزاد، هر انس نقره‌ی جهانی در روز دوشنبه معادل حدود ۱۴ میلیون تومان بود.
آلومینیوم: آرامش در میانه‌ی نوسان
قیمت آلومینیوم جهانی در همین دوره کمترین تغییر را داشت. این فلز روز دوشنبه با ۰٫۶۲ درصد افزایش به ۳٬۰۷۷٫۶ دلار برای هر تن رسید. تغییر هفتگی آن ۰٫۲۱ درصد منفی و تغییر ماهانه‌اش ۰٫۵۹ درصد مثبت بوده است.
فاصله‌ی بالاترین و پایین‌ترین قیمت آلومینیوم در یک ماه اخیر، یعنی ۳٬۱۱۳٫۱ و ۲٬۹۷۳٫۳ دلار، کمتر از ۵ درصد است. در همین مدت برنت حدود ۲۰ درصد از سقف یک‌ماهه‌اش فاصله گرفته است. تولید آلومینیوم به انرژی زیادی نیاز دارد، اما بخش بزرگ این انرژی برق است و قیمت این فلز بیش از هر چیز به عرضه و تقاضای صنعتی، به‌ویژه در ساخت‌وساز، خودروسازی و بسته‌بندی، وابسته است. به همین دلیل افت نفت لزوماً به‌سرعت در قیمت آلومینیوم دیده نمی‌شود.
به نرخ دلار بازار آزاد، هر تن آلومینیوم جهانی در روز دوشنبه معادل حدود ۸۱۶ میلیون تومان بود.
این نوسان‌ها برای بازار ایران چه معنایی دارد؟
برای ایران، قیمت نفت مهم‌ترین متغیر این گروه است، چون بخش مهمی از درآمد ارزی کشور به صادرات نفت وابسته است. افت قیمت جهانی در صورت ماندگاری، می‌تواند بر برآورد درآمدهای نفتی اثر بگذارد. از سوی دیگر، کاهش ریسک‌های منطقه‌ای که پشت این افت قرار دارد، معمولاً بر انتظارات بازارهای داخلی هم اثر می‌گذارد.
برای فعالان بازار فلزات، قیمت جهانی تنها نیمی از معادله است. قیمت داخلی نقره و آلومینیوم از ضرب قیمت جهانی در نرخ دلار بازار آزاد شکل می‌گیرد. بنابراین اگر نقره در بازار جهانی بالا برود اما دلار داخلی افت کند، قیمت تومانی ممکن است تغییر چندانی نکند. مقایسه‌ی هم‌زمان این دو عدد، تصویر دقیق‌تری از هزینه‌ی واقعی خرید یا ارزش موجودی انبار به دست می‌دهد.
مسیر هفته‌ی آینده به چه عواملی بستگی دارد؟
سه رویداد می‌تواند جهت این بازارها را در روزهای آینده تعیین کند:
- روند گفت‌وگوهای دیپلماتیک: تأیید یا رد گزارش‌های توافق موقت، مهم‌ترین عامل برای نفت است و می‌تواند بخشی از افت اخیر را جبران یا آن را عمیق‌تر کند.
- آمار تورم آمریکا: شاخص قیمت مصرف‌کننده روز سه‌شنبه و شاخص قیمت تولیدکننده روز جمعه منتشر می‌شود. معامله‌گران پیش از این، احتمال افزایش نرخ بهره‌ی فدرال رزرو در دسامبر را ۸۱ درصد برآورد کرده بودند. تورم بالاتر از انتظار می‌تواند دلار را تقویت کند و به نقره فشار بیاورد.
- داده‌های تقاضای صنعتی: برای آلومینیوم، آمار تولید و ساخت‌وساز در اقتصادهای بزرگ تعیین‌کننده‌تر از خبرهای انرژی است.
هیچ‌کدام از این عوامل به‌تنهایی جهت قیمت را قطعی نمی‌کند. اما واگرایی ۱۰ روز اخیر یادآوری می‌کند که برای فهم بازار کامودیتی، باید هر کالا را با عوامل مخصوص خودش دنبال کرد.