خانه / بورس و سهام / دولت تدبیر بگوید برای اقتصاد و تولید در این ۲۳ ماه چه کرده است؟/ لطفا همه چیز را به تحریم ربط ندهید

دولت تدبیر بگوید برای اقتصاد و تولید در این ۲۳ ماه چه کرده است؟/ لطفا همه چیز را به تحریم ربط ندهید

سوال اصلی این است حسن روحانی و تیم اقتصادی او چرا در دوسال از عمر خود هرکاری که نیمتواند به سرانجام برساند میگوید تحریم. این ضعف اقتصادی دولتمردان را نشان میدهد.

دکتر عبدالمجید شیخی، عضو هیئت علمی، کارشناس اقتصادی و استاد دانشگاه در مقاله ای برای پایگاه تراز نوشت:
بیست و پنجمین همایش سیاستهای پولی و ارزی در هفته گذشته نیز برگزار شد. آنچه که در این بیست و پنج بار همایش برای ما تجربه شده تکرار مکرر هدف کاهش تورم است ولی هنوز کسی نتوانسته نسخه ای بومی و خط شکن برای حل این معضل به پیچاند.

در همین همایش وزیر اقتصاد و مشاور اقتصادی دولت اعلام کردند که تورم به هسته سخت آن و رشد نیز به پوسته سخت آن رسیده است. به عبارت دیگر دستان دولت به علامت تسلیم در حل مشکلات اقتصاد بالا رفته است.اخیراً جمعی از اقتصاد دانان  نسخه عجیبی برای حل این مشکل و رکود ارائه داده اند و آن تشکیل «بازار بدهی (استقراضی)»است. نسخه ای که بنا به قول آن جمع ۶ نفره در کشورهای غربی ای تجربه شده که هنوز نتوانسته اند از بحران مالی و اقتصادی بزرگ شدن افسار گسیخته بخش مجازی اقتصاد بیرون بیایند و از حصار رکود خلاص شوند هرچند تا به حال چند بار نسخه های تزریق پولی داده اند.

جالب اینجاست که هنوز گستره دام نقدینگی خود را به پهنای کلیه بازارهای خود ندیده و مرتباً با سیاستهای پولی متوسل شده اند تا از تله بیرون بیایند! زیرا ریشه بحران در همین معاملات سفته بازی و پول بازی است و ریشه در ربا است. باید برای شرایط خود نسخه های بومی پیچانده شود. در همین پیشنهاد نیز برغم مزیتی که برای آن یعنی تامین مالی از طریق انتشار اوراق بدهی بر شمرده شده اعلام شده که :«وجود یک بازار متشکل برای اوراق استقراضی زمینه‌ساز ایجاد نهادی می‌شود که در آن نرخ بهره براساس عرضه و تقاضا تعیین ‌شود. به این ترتیب، ایجاد و توسعه این بازار به سیاست نادرست تعیین دستوری نرخ بهره خاتمه خواهد داد. »

این بدان معنی است که این عزیزان نیزهنوز به این باور نرسیده اند که در نظام اقتصاد اسلامی نرخ سود تعیینی نیست نه در بازار و نه به صورت دستوری. بلکه نرخ سود در یک نظام اقتصادی سالم تحققی است.از دل و درون فعالیت اقتصادی حقیقی بازدهی تحقق می پذیرد عارضه تعیینی شدن نرخ سود ناشی از فعالیت ربوی با پول بازی و سفته بازی و قائل شدن شخصیت برای پول است.

مشکل نظام بانکی ما نیز همین عدم گسیل منابع به فعالیتهای تولیدی و عدم تحقق سود حقیقی است. در حالی که پول فقط حکم یک حواله را دارد که فقط و فقط با انتقال مالکیت کالای یا خدمت حقیقی باید جابجا بشود.این تفکر ناشی از برداشت غلط انتزاعی بودن بازار پولی است. در نظام اقتصاد اسلامی بازاری به نام «بازار پولی» وجود ندارد بلکه بازار مالی و تامین سرمایه صحیح است.

انتزاعی شدن بازار پولی از بازار مالی نتیجه مناسبات و مبادلات ربوی است. بخش مجازی به غلط نقش «پیکر» گرفته و بخش حقیقی را مانند سایه به دنبال خود می کشاند. در حالی که فعالیتهای حقیقی باید نقش پیکر و پول و جابجایی آن باید نقش سایه را داشته باشند.لذا نسخه پولی پیچیدن از اساس غلط است. اما این به معنی غلط بودن ایجاد تشکل و توسعه بازار تامین مالی نیست. بعلاوه اکنون بازار تامین مالی از طریق انتشار اوراق مشارکت سالهاست که به ابداع کشورما در عوض اوراق قرضه غربی منتشر می شود وشکل گرفته است و فقط تشکل لازم را نداشته و مشکل کنونی عدم وجود این اوراق نبوده بلکه ناتوانی دولت در باز پرداخت اوراق است که بر دوش مطالبات بانکها افزوده شده است.

مشکل جاهایی دیگر است.اولاً مشکل دربرداشت مکانیکی از تورم است. تورم نتیجه رفتار انسانی است. اگر همه ما اکنون تصمیم بگیریم چیزی را گران نفروشیم هیچ چیزی گران نمی شود. لذا نه افزایش هزینه ای بر ما فشار می آورد و نه افزایش نقدینگی ما را وادار به گرانخری و گرانفروشی می کند. تورم وارداتی را نیز می توان با انعطاف پذیری در اصلاح روش تولید، تجدید ترکیب نهاده ها و یا تغییر در ترکیب سبد مصرفی و راههای دیگر خنثی نمود. مشکل دوم دور باطل حاکمیت بخش مجازی ، سفته بازی،پول بازی و دلالی بازرگانی بر تاروپود اقتصاد کشور است.

گردش پولی ( و احیاناً مالی!) در بخش دلالی دست کم از ۱۲ بار درسال به بالا ست و گاهی به بیش از ۳۶۵ بار نیز می رسد. لذا ضریب فزاینده پولی برای کلیه فعالیتها یکسان نیست. در بخش کشاورزی ۱ و حداکثر۲ است. بدین معنی که مال کشاورز شش ماه تا یکسال معطل می شود تا به زحمت ۲۰% سود بدست بیاورد ولی دلال با نرخ های سود کاذب چند صد درصدی چندین بار در سال معامله می کند . گاهی در روزچندین معامله نجومی دارد. اخیراً بیش از ۲۰ رانت برای دلالی و بازرگانی برشمرده ام. مثلاً متوسط حاشیه سود در دنیا زیر ۵ درصد است.

ولی درکشورما بی حد و حساب و بدون کنترل و نظارت است اخیراً اعلام شده که مثلاً فروشنده های میوه می توانند ۳۵% درصد حاشیه سود داشته باشند. با این طعمه بزرگ کدام عاقل مال خود را راهی تولید می کند. آنهم تولیدی که چرخه راه اندازی آن از(نه ۷ خوان بلکه) ۷۰ خوان رستم نیز بیشتر است.! این سیاه چاله منابع پولی را جذب کرده است. لذا به این صغرا و کبری توجه فرمایید که اولاً گفته می شود« ۱-حجم نقدینگی افزایش یافته است». ثانیاً گفته می شود که :« ۲-تولید دچار کمبود نقدینگی است!» سئوال؟: « ۳-پس این نقدینگی فزاینده کجاست؟ آیا غیر از این است که وارد فعالیت های کاذب دلالی و سفته بازی شده است؟» جواب واضح است.مشکل در کنز مال و حبس مال در بخش مجازی و جولان قیمت گذاری در بازاردلالی است که مهار دولت و ملت را بدست گرفته است.

آبی که از کوهها سرازیر می شود اگر مسیرش مسدود شود روزنه هایی پیدا می کند تا بر اساس جاذبه به منتهی الیه ثقل زمین برسد. قانون خلقت است. اگر جاذبه سودهای بادآورده در بخش دلالی همچنان ادامه داشته باشد پولی راهی تولید نخواهد شد. این مدیریت اقتصاد است که باید با سیاستهای تنظیم بازارها مسیر درست حرکت مال را به سمت صحیح تولید باز کند و راهش نیز مسدود کردن منافذ کاذب دلالی و بازرگانی و سفته بازی است.

اگر چنین سیاستی اجراشود دیگر نگران تامین مالی نه از برداشتن تحریم و نه از عدم تشکیل بازار بدهی و نه از چیز دیگری نباید باشیم. بزرگ کردن بخش مجازی اقتصاد بزرگترین آسیب به اقتصاد است. همین غلبه بخش پولی و دلالی است که این مصیبت را بوجود آورده چطور می خواهیم دوباره با بزرگتر کردن آن مشکل را حل کنیم؟ لذا به دولت نیز باید گوشزد کرد که  اولاً بجای اظهار عجز در حل معضل تورم و رشد دست را به علامت تسلیم بالا نبرد و ثانیاً با هر بهانه ای متوسل و متشبث به هر حشیشی مانند دشمن نشود و نباید با هر بهانه ای هرچیزی را بگردن تحریم بیندازد. تا جایی که اخیراً رفع مشکل محیط زیست را نیز منوط به آمدن سرمایه از خارج با برداشتن تحریم می داند! جای بسی تعجب است.

گویی دریایی از پروژه های زیست محیطی آماده کرده اند و فقط سرمایه نیست.! انسان را یاد شعر مثل وار « گنه کرد در بلخ آهنگری به شوشتر زدند گردن مسگری!» می اندازد.هر چیزی را به حریم وصله زدن نشان از لجاجت بر بافته های غلط فکری قبلی است. هفته گذشته در همایش سیاست های پولی و ارزی (بر خلاف ادعای پیشین دولت) مشاور اقتصادی دولت اعلام کرد که هنوز از رکود خارج نشده ایم.

برای خروج از رکود نیاز به سداد دلالی و رفع تنگنای تولید و بسیج امکانات رونق کسب و کار است. با اجماعی که آمریکا در دنیای غرب علیه ما ایجاد کرده نه تنها تحریم را بر نمی دارند بلکه اگر هم با فرض محال برداشته شود دهها مدعی طلب خسارت از ایران پیدا کرده اند تا همین دلارهای انباشته ما در بانکهای خارجی بدست ما نرسد.

برداشت غلط دولت از تحریم باید اصلاح شود. حمایتی ناخواسته که قیمت مبادله با خارج را برای ما گران کرده می تواند و توانسته بسیاری از تولیدات را در کشور ما سودآور نماید حمایت ناخواسته ای که دشمن احمق ترتیب داده ولی دوست دولت نادان ما آن را مضر تشخیص می دهد. بیماری هلندی ما همین بس که اگر تحریم برداشته شود جاذبه های دلالی و بازرگانی سوداگران پول پرست را چنان دیوانه واردات میکند که همین بافته های ضعیف تولید را که تاکنون با خون دل کارآفرینان و کارگران و دلسوزان در این چند سال ترتیب داده شده همه را محو و نابود خواهد کرد.

ما که از وعده های ۱۰۰ روزه دولت چشم پوشی کردیم. دولت هم با صداقت از لجاجت توجیه این همه وادادگی به دشمن عقب بنشیند و دیگر لجاجت نکند و دل به دشمن کدخدای خبیث! ندهد وبه جای آناز اوامر وحیانی ولی فقیه زمان تبعیت کند و به انگاره غلط خود از اوامربه نصیحت دست بردارد و تجدید بیعت نماید. حل معضل تورم  و معضلات دیگرنیاز به این تجدید نظرها در برداشتهای غلط از اقتصاد دارد.

لذا اگر تورم در این دو سال پایین آمده ناشی از تغییر رفتار تک تک ما بوده و انتظارات خود را از تورم کاهش داده ایم. تاکنون فقط دولت بر این قضیه موج سواری کرده و ژست آن را داده و به نام خود تمام کرده است. نقدینگی و پایه پولی فقط یک ابزار است و انسان نیز مغلول و مغلوب ابزار نیست.اتفاقاً اگر دولت با سردرگمی در سیاستهای اقتصادی ناتوانی خود را در مدیریت اقتصاد نشان نمی داد نرخ تورم پایین تر نیز می آمد.بلکه از این بدتر اتفاقی است که باید از آن به مهار شدن دولت به دست تورم یاد کرد.تعیین دستوری نرخ، خود تایید تورم است.لذا تعیین نرخ سود و یا مجوز افزایش قیمت سوخت و افزایش قیمت کالاها و یا تجویز ۲۰ درصدی کرایه حمل و نقل وغیره به منزله افتادن مهار تورم بر گردن دولت است.

بعلاوه جای سئوال باقی ست که اولاً خوب اگر شما اعتقاد دارید تورم ۱۵ درصد شده چرا مجوز افزایش ۲۰ درصد می دهید؟ این شمایید که باید تورم را مهار کنید نه تورم شما را! مثل دولت اکنون مثل افسانه برتحت نشستن جمشید شاه شده که ۴ پرنده عقاب را با آویز طعمه در جلوی آنها وادار به پرواز کرده تا شاه پرواز را تجربه کند. دولت تورم را راهبر خود تلقی کرده و برای تداوم کار خود برای آن طعمه می اندازد.

خروج از این معضل همراه با رونق تولید مستلزم حرکات مصلحانه مصلحین با عزم و فرهنگ جهادی است. در این اجمال با تاکید بر اوامرولی فقیه که اخیراً بر لزوم توجه به جذب منابع داخلی تاکید فرمودند چند نکته و راه حل را به طور اجمالی عرض می کنم. (هرچند هرکدام از بندهای ذیل نیاز به تشریح بیشتری در مجال بهتری دارند)
-ما برای ورود به اقتصاد مقاومتی بیش از آنکه نیاز به انجام کارهای خاص داشته باشیم نیاز به احتراز از بسیاری از کارهای غلط هستیم. باید ابتدا به خودباوری و خداباوری برسیم. طبق فرمایش حضرت آیت الله مصباح یزدی(حفظه الله تعالی) «خدای دفاع مقدس، خدای اقتصاد هم هست، به شرط این‌که ما مثل همان رزمنده‌ها باشیم» مشکل ما از این ناخودباوری و خداناباوری است.به همین دلیل است که درجا می زنیم. و مثلاً برای حل مشکلات بجای شناخت تکالیف وحیانی اقتصادی خود نسخه ربوی تجویز می کنیم. طبق فرمایش امام خامنه ای(حفظه الله تعالی)هرجا بر اساس فرامین اسلام عمل کرده ایم موفق بوده ایم.

در همایش سیاستهای پولی و ارزی در هفته گذشته گفته شد که درسال ۱۳۹۲ تمامی بخش ها، بجز بخش کشاورزی،ارزش افزوده منفی نشان داده اند . لذا باید با تعریف و پیاده سازی الگوی کشت و پیاده سازی الگوی آبیاری نوین راه تولید کشاورزی محور اصلی شود. در جهان خلقت کم هزینه ترین راه خلق ارزش افزوده در کشاورزی است. همه فعالیتها نوعاً با فرآوری دست انسان عمل می آیند. ولی فرآوری و خلق ارزش افزوده در کشاورزی بی واسطه خدایی است و کم هزینه ترین از جنس «خلق» است.

به همین دلیل قرآن  در سوره مبارکه واقعه این اتفاق را با عبارت دو آیه مبارکه «افرایتم ما تحرثون. ء انتم تزرعونه ام نحن الزارعون»!! بر ما گوشزد می کند. چرا باید همچنان بخش عظیمی از منابع مالی ما صرف واردات علوفه و غلات شود حال آنکه ختی با مصرف کمتر از نصف آب می توان تولید را تا دوبرابر فعلی با شرایط کنونی افزایش داد و وابسته به دشمن نشد- مزیت مطلق ما فرآوری محصولات نفتی و تعطیل کردن خام فروشی است. چرا حرکتی که در پتروشیمی ها در دولت گذشته آغاز شد تعطیل شد؟ حتی اگر همین بنزین وارداتی حذف شود کمبودی در منابع نخواهیم داشت. چه برسد که صادرات نیز داشته باشیم بنابراین بهانه کمبود منابع نخواهیم داشت.
-دولت با اعلام عمومی و عزم ملی با مدیریت جهادی وبا فراخوان عمومی از آحاد مردم دعوت به عدم افزایش قیمت ها بنماید این اعلام عمومی نیاز به یک برنامه روانشناسانه دارد که باید در اسرع وقت در اتاق فکری ترتیب داده شود.
-طبق اظهارات معاون سازمان مالیاتی فرار مالیاتی بیش از ۳ برابر بودجه عمرانی است. لذا اولویت کمبود،جذب منابع مالیاتی است که اگر تامین شود هیچ نیازی به حتی صادرات یک بشکه نفت خام نداریم. دولت در این دوسال برای اصلاح نظام مالیاتی چکار کرده است؟ دیگر چه بهانه ای برای کمبود منابع داریم؟

– تمام دستگاهها ی متولی بخش باید یک برنامه جامع حمایتی از تشکلهای موجود تولیدی و خلق تشکلهای جدید ارائه دهند. راه افزایش تولید و کاهش بیکاری خلق تشکلهای اقتصادی جدید و حمایت همه جانبه تا مرحله بلوغ و رهاسازی در بازار است.
– باید تمام فعالیت های صوری و دلالی در بازار بانکی تبدیل به عقود مشارکتی در بخش حقیقی شود عقود مبادله ای نیز منحصر به فعالیتهای ممد تولید شود
– بخش بازرگانی چموش باید تحت مهار دولت دربیاید تا این جاذبه به تولید منتقل شود
-یارانه به تولید مشروط به اصلاح روش تولید و خرید فناوری از فن بازار شرکت های دانش بنیان داخلی و حتی درصورت نبود از خارج شود
– یارانه تمام حاملهای انرژی باید پلکانی شود تا هم به اقشا رضعیف فشار نیاید و هم منابع بودجه دولت بهتر تامین شود
-باید در اسرع وقت با تدوین یک برنامه جامع برای هر صنعت در واردات کالاهای مشابه تجدید نظر شود. باید از ورود بسیاری ازکالاهای غیرضروری احتراز و در تعرفه بسیاری تجدید نظر شود.
-حمایت از صادرات منوط به حمایت از صادرکننده هایی شود که تولیدکننده هستند.
-آورده های ارزی صادرات نیز باید تحت مدیریت دولت در جهت تقویت مجدد تولید مدیریت شود و اجازه داده نشود که با این همه حمایت، ارز استحصالی به میل سوداگران صرف ورود کالاهای تجملی شود
-طبق فرمایش قرآن «و جعلنا من الماء کل شی ء حی» مایه حیات هر شیء که یکی از این اشیاء اقتصاد مملکت است، سرمایه گذاری در مهار آب است. که به تبع آن حیات اقتصادی ایجاد می شود لذا با روشهای بومی باید سررشته حیات یعنی آب را گرفت و مناطق مختلف را با مهار آبهای مختلف حتی با شیرین کردن آب دریا احیا کرد. و…
والسلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*